واگرایی در حکمرانی تجارت خارجی؛ معمای چسبندگی ایران به الگوی آنگلوساکسونی نفت در برابر غذا

تجارت خارجی ایران همچنان در قالب الگوی نفت‌ در برابر غذا محصور مانده است؛ قالبی که ریشه در سازوکار آنگلوساکسونی بازیافت پترودلارها دارد و با تخصیص ارز ترجیحی به کالاهای اساسی، زنجیره‌های ارزش ملی را گسسته و اقتصاد را در حاشیه خام‌فروشی درجازده است. این مقاله واکاوی می‌کند که چگونه پترودلار برون‌زا، دلار حاصل از صادرات قابلیت‌پایه را می‌بلعد و بدون بازآفرینی پیوندهای ژئواکونومیک بر مبنای منطق زنجیره ارزش، تحقق الگوی جایگزین «صنعت در برابر غذا» ناممکن خواهد بود؛ الگویی که گذار به آن، نیازمند تحولی بنیادین در قواعد بازی حکمرانی تجارت خارجی و درک دیرهنگام این حقیقت است که اهرم‌های اصلی توسعه صادرات صنعتی و خدمات فنی و مهندسی، در دست متولیان واردات عمده کشور قرار دارد.

اشتراک‌گذاری: