سیر چهار تابلوی تاریخی تورم در ایران از سال ۱۳۱۶ تاکنون: از نوسانات شدید قبل از دهه ۱۳۳۰ تا دوره ثبات نسبی ۱۳۳۰–۱۳۵۲، سپس تورم مزمن دورقمی پس از ۱۳۵۲ و در نهایت فاز جدید با میانگین بالای ۴۰٪ در سالهای اخیر / گزارش کامل تحلیل روند بلندمدت تورم اقتصاد ایران منتشر شد
سیر تاریخی تورم در ایران، چهار دوره اصلی با ویژگیهای مشخص را برجسته میکند. دوره نخست از سال ۱۳۱۶ تا اوایل دهه ۱۳۳۰ با نوسانات شدید، جهشهای بالای ۱۰۰درصد و حتی تورم منفی همراه بود که بیشتر ناشی از جنگ جهانی، بیثباتی سیاسی و اختلالات عرضه بود. در دوره دوم، از ۱۳۳۰ تا ۱۳۵۲ اقتصاد وارد دورهای باثبات با میانگین تورم حدود ۶درصد شد. پس از سال ۱۳۵۲ تا سال ۱۳۹۶ همزمان با جهش درآمدهای نفتی، انقلاب، جنگ و آغاز دوره سازندگی و اصلاحات، تورم دورقمی مزمن به ویژگی دائمی اقتصاد ایران تبدیل شد. در دوره چهارم، از ۱۳۹۷ تاکنون، اقتصاد وارد فاز جدیدی شد؛ میانگین تورم به حدود ۴۳درصد رسید و تورم بالا به یک «تعادل جدید» بالاتر متمایل شد. به گفته اقتصاددانان، اگرچه رشد نقدینگی عامل پایه تورم بلندمدت است، اما در سالهای اخیر، جهش انتظارات تورمی باعث شکلگیری «مارپیچ تورمی» شده و خروج از این وضعیت نیازمند اصلاح سیاست خارجی، بازسازی اعتماد عمومی و اصلاحات عمیق بودجهای و بانکی است.
